Bachelor- en masterproef Landschapskunde

Bachelorproeven

Bachelorproeven sluiten aan bij de opleidingsonderdelen: Inleiding landschapskunde en Landschapskunde.

De bedoeling is een kritische (internationale) literatuurstudie te maken van onderwerp met betrekking tot het landschapsonderzoek.

Masterproeven

Masterproeven sluiten aan bij de verschillende modules van de opleidingsonderdelen: Inleiding landschapskunde, Landschapskunde, Landschapszorg en -design, Specifiek projectwerk landschapskunde en ruimtelijke planning, Landschapsecologie, Historische geografie.

De bedoeling is een eigen onderzoek uit te voeren naar een probleem in verband met het landschapsonderzoek, -planning of -beleid. Dit eigen onderzoek veronderstelt het verzamelen van (nieuwe) gegevens (meestal met terreinwerk) die je met de gepaste methoden analyseert en de resultaten hiervan kritisch toetst aan de internationale literatuur.

Onderwerpen en voorbeelden van bachelor- en masterproeven

Landschapsonderzoek is zeer breed en heeft verschillende invalshoeken, elk met eigen methoden en technieken. Je kan kiezen uit volgende onderwerpgroepen, of uit de lijst van de specifieke onderwerpen.

Samenwerking is mogelijk met andere onderzoekgroepen, onderzoeksinstellingen (ILVO, INBO, VIOE,...) en agentschappen (Agentschap R-O Vlaanderen, R-O onroerend erfgoed).

Onderwerpgroepen

Meer info: Powerpointpresentatie voorstelling onderwerpen 2011-2012

1. Onderzoeksthema's

• Landschapskunde s.s. - structuren en kenmerken
  • ontwikkeling van het landschapsonderzoek met nadruk op benadering vanuit geografie, landschapskartering en -analyse (inclusief terreinobservaties) landschapskarakterisatie, -typologie en –chorologie
• Dynamische/historische dimensie van landschap
  • landschapsdynamiek en ontwikkeling, landschapsgenese en -geschiedenis in Europa, nederzettingsvormen en territoria
  • historische geografie
• Landschapsperceptie en -beleving
  • visuele landschapsanalyse, eye tracking measurements;
  • landschapspreferentie en waardering, landscape economic valuation
• Landschapsecologie
  • landschapsmetrieken, landgebruik en kleine landschapselementen, landscape change analysis, klimaatsverandering, landschapsmonitoring
• Landschapszorg en -planning
  • platteland, cultuurlandschap als erfgoed, landschapsevaluatie en milieu effect rapportering
  • landschapsarchitectuur en -ontwerp

Binnen deze onderzoeksthema's kunnen zowel Bachelor- als Masterproeven worden uitgevoerd.

• 1.1 Landschapsstructuren en kenmerken
  • Analyse van ruimtelijke structuren die landschappen karakteriseren, zoals patronen van landschapselementen (poelen, buurtwegen, afsluitingen, enz.), nederzettingsvormen, wegen, morfologie,...
    • Actualisatie van de inventarisatie van de circulaire bewoningsvormen ten westen van de Schelde
    • Inventarisatie en evolutie van de poelen in de Vlaamse Ardennen d.m.v. kaart- en luchtfotoreeksen (samenwerking met het Regionaal landschap)
  • Studie van bijzondere landschapstypes: bocage, openfield, montado,...
    • Landschapsstudie(s) in de N.Frankrijk (Boulonnais, Avenois, Wissant,...),...
  • Karteren en interpreteren van functionele en morfologische verstedelijksvormen in stadsranden en in het landelijke gebied
  • Onderzoek naar typologieën van (nieuwe) landschappen, Landscape Character Assessment (LCA).
  • Onderzoek naar versnipperingsverschijnselen in het landschap.

  Met behulp van kaarten, luchtfoto's, teledetectie, GIS en/of luchtfotoreeksen en/of terreinwerk.

• 1.2 Ontwikkeling en dynamiek
  • Tijd-ruimtelijke landschapsanalyse: bepalen van de tijdsdiepte van landschappen en landschapstrajecten (Landscape Change Trajectory Analysis (LCTA), Historic Landscape Characterisation (HLC))
    • Invloed van mobiliteit, toegankelijkheid, urbanisatie en globalisatie op veranderingen van het landschap
      • Nieuwe ontwikkelingen veroorzaakt door verkeersontsluiting (tijdreeksnalyse d.m.v. kaarten en luchtfoto's)
      • Ontwikkeling en veranderingen van nederzettingen in Wallonië, Boulonnais, ...
      • Veranderingen van dorpsstructuren en –functies in afgelegen rurale gebieden (Ardennen, Henegouwen, enz.) in relatie tot bevolking- en landbouwstatistieken
    • Analyse van actuele veranderingen in het landschap, processen en drijvende krachten voor landschapsveranderingen; monitoring van veranderingen
      • Landschapsontwikkeling (differentiatie) langs beide zijden van een staats- of taalgrens
      • Vergelijking van de ontwikkeling van (klein)stedelijke gebieden en overgang stad-platteland
      • Evolutie van de kenmerken, dichtheid, ruimtelijke patronen van landschapselementen (poelen, buurtwegen, afsluitingen, enz.) aan de hand van kaart- en/of luchtfotoreeksen.
    • Postmonitoring van MERs
    • Analyse van veranderingen in de landbouw en mogelijke effecten op landschap
• 1.3 Historische geografie
  • Evolutie van kenmerken, dichtheid, ruimtelijke patronen van landschapselementen (poelen, buurtwegen, afsluitingen, enz.)
    • de schansen in de Kempen
  • Studie van de toponiemen: betekenis, interpretatie, verplaatsingen, terreinconfrontatie
    • perceelstoponiemen en morfologische kenmerken, studie percelering (historische evolutie, ontstaan, vormen) in relatie met ontginningen, perceelsrandbegroeing, territoriumanalyse, bodemkenmerken, topografie
    • op zoek naar nieuwe, alternatieve gebruiken van historische toponiemen
  • Wisselwerking geschiedenis, cultuur en fysisch milieu in de ontwikkeling van het landschap
  • Regionaal-geografische monografische studies (gemeente, streek) in binnen- of buitenland (al dan niet in Socrates-verband)
  • Ontwikkelingsgeschiedenis reconstrueren (globaal of thematisch)
  • Landschapsreconstructie uit een bepaalde periode
  • Lokale detailanalyses aansluitend bij lopende projecten (bvb. Groote Oorlog, oorlogsrelicten prov. Antwerpen)
• 1.4 Landschapsecologie
  • Kwantificeren van de ruimtelijke en temporele veranderingen van landschap in relatie tot een bepaalde biotoop
  • Gebruik van surface metrics voor kwantificerenvan landschappelijke kenmerken
  • Invloed van klimaatsveranderingen op landschappelijke patronen en processen
  • Hoe omgaan met vage grenzen en gradiënten in een landschap?
  • Gebruik van landschapsmetrieken voor patroonanalyse van continue landschapscomponenten met fuzzy overgangen
• 1.5 Landschapsperceptie en beleving
  • Criteria voor het aanduiden van vista's, zichtpunten, bakens in het landschap.
    • Bepalen van bijzondere zichten op het landschap: selectiecriteria, relaties met andere landschapscomponenten en evaluatie van hun esthetische waarden (bvb. toegepast op ankerplaatsen zoals Ename,...)
  • Analyse van zichtbekkens (viewsheds) [al dan niet met GIS] t.b.v. territoriumanalyse, milieu-impact, geo-archeologie,...
    • Gebruik van DEMs in landschapsanalyse (viewsheds, zichtlijnen,...)
    • Onderlinge afstanden en zichtbekkens tussen dorpen
  • Betekenis van orde en chaos in het landschap.
  • Gebruik en waardering van landschappen door bewoners, bezoekers, recreanten, toeristen, enz. en ervan invloed op het landschap.
    • Inventarisatie en evaluatie van symbolische betekenis in een landschap (bvb. fetisjbomen, vrijheidsbomen,...)
    • Economische waarde/waardering van landschappen
  • Perceptie en belevingsonderzoek van landschappen.
    • Kwalitatief onderzoek naar de ruimtelijke gevolgen van opvolgingsproblematiek van landbouwbedrijven in een Vlaamse gemeente (door middel van diepte-interviews en participatief GIS (in samenwerking met ILVO)
• 1.6 Landschapszorg, -architectuur, en -planningperceptie en beleving
  • Gevalstudies van doorwerking, doorstroming, knelpunten, wisselwerking van diverse beleidsinitiatieven en planningsacties in één gebied.
  • Landschap en participatie
  • Landschapsarchitectuur
    • Vergelijkende studie van (kasteel)parken van Duchène, Le Nôe,...
    • Gedetailleerde analyse van (historische) ontwerpen van een kasteelpark in relatie tot actuele situatie
    • Studie naar de relatie en invloed van kasteelparken op de ontwikkeling van het omliggende landschap (bvb. streek van Brugge, ...)
    • Visuele analyse van kasteelparken en ruimere omgeving
  • Landschapsontwerp
    • Plannen en creëren van nieuwe landschappen (landschapsarchitectuur, landscaping, landscape art)
    • Inpassing van nieuwe structuren en elementen in het landschap (bvb. windturbines)

2. Regionale en lokale gevalstudies

• Lokale gevalstudies
  • Gevalstudies van doorwerking, doorstroming, knelpunten, wisselwerking van diverse beleidsinitiatieven en planningsacties in één gebied.
  • Gevolgen, mogelijkheden en toepassingen van decreten en verdragen (Landschapsdecreet, Europese Landschapsconventie, UNESCO World Heritage Convention, enz)
  • Studie van de toponiemen: betekenis, interpretatie, verplaatsingen, terreinconfrontatie.
  • Wisselwerking geschiedenis, cultuur en fysisch milieu in de ontwikkeling van het landschap
  • Regionaal-geografische monografische studies (gemeente, streek) in binnen- of buitenland (al dan niet in Socrates-verband).
  • Ontwikkelingsgeschiedenis reconstrueren (globaal of thematisch)
  • Landschapsreconstructie uit een bepaalde periode
• Toepassingen in beleid, ruimtelijke planning

3. Technisch - Methodologisch

• Lokale gevalstudies
  • Ontwikkelen of testen van technieken van (luchtfoto)grafie, teledetectie en GIS voor regionale surveys, monitoring of landschapsonderzoek.
  • Toepassen van ruimtelijke modellen in het landschapsonderzoek.
  • Gebruik van DEMs in landschapsanalyse (viewsheds, zichtlijnen,...).
  • Gebruik van landschapsmetrieken voor het karakteriseren van landschappen en het volgen van landschappelijke veranderingen.
  • Testen van 3D modellen en software voor computervisualisatie van landschappen.

Voorstellen onderwerpen Bachelorproeven 2011-2012

• Toponiemen en hun betekenis in het huidige landschap
• Nederzettingstypes in UK, Duitsland, Nederland: wat zijn verschillen, gelijkenissen, ontstaansgeschiedenis, link met ontginningen van territorium?
• Landschap en de participatie van stakeholders: een zegen of een vloek?
• Landbouw in de stad of stadsrand: mogelijkheden en beperkingen? Kenmerken?
• Zijn landschap, platteland, countryside, rural landscape synoniem?
• Kan landschap bijdragen tot de regionale identiteit van een streek?
• Traditionele landschappen en de biografie van een landschap: welke tijdslagen en verhalen kan een landschap verbergen?
• Zijn tuinen en parken synoniem?
• Endagered World Heritage: wat? Waarom? Waar? Hoeveel?
• Hoeveel is een landschap waard? (landscape economics, econometrische modellen, willingnes-to-pay)
• Landschapsperceptie in stedelijke gebieden: factoren, methoden, toepassingen.
• Toepassen van de karterings- en evaluatiemethode op bebouwde landschappen.
• Fotografische monitoring van landschappen: wat? Nut? Bruikbaarheid? (re-photography, herfotografie, recollecting landscapes)
• Het Zoniënbos te paard op drie gewesten (beheer, visie, evolutie, gebruik)
• Maken (taal)grenzen de landschappen verschillend?
• Solitaire bomen in het landschap zijn belangrijker dan je denkt.
• Is duurzame ontwikkeling mogelijk op landsschappen die continu veranderen?
• Hoe is de ecologische footprint te zien in het landschap?
• World Heritage Convention. Hoe gebeurt dit, welke procedure, resultaten, toepassing en beheer in België.
• Eye tracking en landschapsperceptie: mogelijkheden, voorbeelden, toepassingen?
• Ruimtelijke kwaliteit, landschapskwaliteit, beeldkwaliteit: betekenisvolle en bruikbare concepten?
• ...

Voorstellen onderwerpen Masterproeven 2011-2012

• Actualisatie van de inventarisatie van de circulaire bewoningsvormen ten westen van de Schelde.
• Ruimtelijke analyse van (archeologische) sporen op luchtfoto's in O&W- Vlaanderen.
• Nieuwe ontwikkelingen veroorzaakt door verkeersontsluiting (tijdreeksnalyse d.m.v. kaarten en luchtfoto's).
• Veranderingen van dorpsstructuren en -functies in afgelegen rurale gebieden (Ardennen, Henegouwen, enz.).
• Typologie van de landelijke bewoningsvormen (actualisering en verfijning van de kaart van Lefèvre in de Atlas van België), toegepast op bepaalde case study.
• Ontwikkeling en veranderingen van nederzettingen in Frans-Vlaanderen (Cassel, Bergues,...).
• Landschapsstudie(s) in de N.Frankrijk (Boulonnais, Avenois, Wissant,...) of ZO.Engeland (Kent, Romney Marsh,...).
• Toepassen van landschapsmetrieken voor het bepalen van landschapstypes en landschapskarakter en veranderingen hiervan.
• Inventarisatie en evolutie van de poelen in de Vlaamse Ardennen d.m.v. kaart- en luchtfotoreeksen (samenwerking met het Regionaal landschap).
• Bepalen van bijzondere zichten op het landschap: selectiecriteria, relaties met andere landschapscomponenten en evaluatie van hun esthetische waarden (bvb. toegepast op ankerplaatsen zoals Ename,...).
• Inventarisatie en evaluatie van symbolische betekenis in een landschap (bvb. fetisjbomen, vrijheidsbomen,...).
• Historische-geografische studie van Heuvelland/Kemmelberg
• Analyse van nederzettingen en bewoningspatroon in Heuvelland en Kemmelberg
• Betekenis van toponiemen in Heuvelland, grensoverschrijdend met Frankrijk
• ...

Concrete voorstellen masterproeven 2011-2012 in samenwerking met andere vakgroepen, onderzoeksinstellingen

Meer info: Powerpointpresentatie voorstelling onderwerpen 2011-2012

1. Kreta - Lassithi
2. Landschap als identiteitsbepalend element in de Westhoek (in samenwerking met ILVO).
3. Technisch – methodologisch >> technieken ten behoeve van landschapskundig onderzoek
4. Getuigenissen van de "grote oorlog" (1914-1918) (in samenwerking met cluster 3D data acquisitie en Vakgroep Archeologie)
5. Toponiemen als getuigenissen van de "groote oorlog" (1914-1918)
6. Ieperboog: van herinnering naar visie
7. Kwantitatieve analyse van effecten van bosbranden op landschappelijke structuur door middel van landschapsmetrieken (in samenwerking met cluster 3D data acquisitie
8. Landschap in ruimtelijke planning
9. Landschapsstudie Gentse Kanaalzone als maritiem-industrieel landschap (in samenwerking met Projectbureau Gentse Kanaalzone en Provincie Oost-Vlaanderen)
10. Analyse van een plattelandsontwikkelingsproject naar keuze op basis van ‘rural web’-methode (in samenwerking met ILVO).
11. Ruimtelijke kwaliteit onder druk. Belevingsonderzoek op het platteland naar de veranderingen die ene impact hebben op de landschappelijke kwaliteit (in samenwerking met ILVO).

Lopende bachelor en masterproeven (2011-2012)

• Masterproeven Geografie (onder voorbehoud)
  • Actualisatie van de studie van Dussart en Christians over het dorp Halma (Famenne) (Reinout Springael)
  • Analyse van de ontwikkeling en differentiatie van het landschap langsheen een taalgrens (Ophélie Goemare)
  • Bosbranden van de Kalmthoutse heide (Lennert Schepers) (ism Prof. Goossens)
  • Een tijdsreeksanalyse van verkeersinfrastructuren in West-Europa in relatie tot veranderingen in de planologie (Stephanie Verplaetse)
  • Historische-geografisch onderzoek St-Amandsberg - Destelbergen (Joke Batsleer)
  • Kasteelparken rond Brugge (Jonathan Brijssinck)
  • Landschapsstudie van de Romney Marsh, de case Old en New Romney (Niels Dabaut)
  • Ontwikkeling van het landschap langsheen de Belgisch-Nederlandse grens (Meetjesland/Zeeland) (Daphné Roels)
  • Plattelandontwikkelingsprocesse en opbouw van rural web in Meetjesland (Laurens Alley) (ism ILVO)
  • Recente ontwikkelingen in landschap, de case Gentse Kanaalzone (Joris Van Weyenbergh)
  • Zichtbaarheidsanalyse archeologische structuren Altaj (Charlotte Verlinden) (ism vakgroep Archeologie)
• Masterproeven Stedenbouw & Ruimtelijke Planning
  • Ecosysteemdiensten als instrument voor landschap en planning in Vlaanderen? (Floris Moerdijk)
  • Historisch-landschappelijke identiteit bij herinrichting en transformatie van landschap (Arnout De Waele)

Afgewerkte bachelor en masterproeven (2008-2011)

• Bachelorproeven (2010-2011)
  • Beheerplannen voor werelderfgoedsites in het Verenigd Koninkrijk. Evolutie, samenwerking en vergelijking (Fanny Van den Haute)
  • Belang, bereikbaarheid en toegankelijkheid van groen in de stad (Robin Lemmens)
  • De ecologische voetafdruk in het landschap. Toegepast op Vlaanderen (België) (Kirsten De Clercq)
  • De rol van groendaken in urban heat islands (Stien De Cock)
  • Duchêe, herstel en vernieuwing van de "jardin à la françe" (Vicky D'Heygers)
  • Studie van de Oost-Vlaamse microtoponiemen. Een historische benadering van het landschap (Bram Van Helleputte)
  • Toponiemen en historisch landgebruik (Pieterjan Lauwers)
  • Verschillen in landschapskarakterisatie in België (Marlies Vandenabeele)
• Bachelorproeven (2009-2010)
  • Beleving van windturbines in het landschap (Windmolens in het landschap: mooi of lelijk?) (Stephanie Verplaetse)
  • De Engelse landschapsstijl: landschapsdesign in kasteelparken (Joke Batsleer)
  • Duurzame ontwikkeling in veranderende landschappen (Astrid Bartels)
  • Het effect van de omgeving en het landschap op de gezondheid van de mens (Laurens Ally)
  • Verandering en adaptatiestrategie van het landschap in functie van klimaatsverandering (Heleen Van Cauwenberghe)
• Bachelorproeven (2008-2009)
  • Hagen en hagennetwerken in gefragmenteerde landschappen: een ecologische corridor voor planten en dieren? (Boudewijn De Coninck)
  • Planning op maat van het landschap: de Europese Landschapsconventie en toepassingen in Vlaanderen (Adriaan Geltmeyer)
• Masterproeven Geografie (2010-2011)
  • Assessment of landscape change and visual landscape character, case study on the Finnish island Nötö (Adriaan Geltmeyer)
  • De evolutie van het landschap op en rond de Kemmelberg (Ward Coucke)
  • De ontwikkeling en evolutie van nederzettingen en hun omgeving in de Peenevallei en Cassel (Davy Goethals)
  • Een method voor kwantitatieve en ruimtelijke benadering van de evolutie van het trage wegennet. Toepassing voor de gemeente Herzele en ankerplaatsen (Elien Du Rang)
  • Historisch-geografisch onderzoek naar de relatie tussen toponiemen en het landschap in het studiegebied in de gemeentes Moerbeke, Stekene en Sinaai (Elien Ranson)
  • Landschappelijke analyse van de kasteelparken in de Ieperboog op regionale en lokale schaal (Natajsa Rotsaert)
• Masterproeven Stedenbouw & Ruimtelijke Planning (2010-2011)
  • Het recreatieve landschap. Fietsroutes in het Scheldeland (Laura Clericx)
• Masterproeven (2009-2010)
  • Effecten van potentiële klimaatsverandering op het landschap op lokale schaal aan de hand van case studies in het Denderbekken (Lien Dupont)
  • Gebruik van viewshedanalyse voor landschapskarakterisatie toegepast op Vlaanderen (Thibaut Delaere)
  • Het bebouwde landschap: karakterisering en vergelijking van functionele en morfologische verstedelijking van Aalst en Dendermonde (Liesbeth Van Damme)
  • Het landschap als laatste getuige van de Grote Oorlog in de Westhoek: Militaire luchtfotografie als bron voor landschapsonderzoek. (Lies Vandenbroele)
  • Neutrale modellen binnen de landschapsecologie. Evaluatie en toepassingsmogelijkheden van het Masked Constraint Algorithm in een verstedelijkt landschap (Boudewijn De Coninck)
  • Ontwikkeling van een methode voor monitoring van landschappelijk erfgoed in Vlaanderen (Tom Storme)
  • Rurale bewoning in voormalige kasselrij Oudenaarde. Analyse en typologie van rurale nederzettingen en evolutie van bewoningspatroon (Arnout De Waele)
• Masterproeven (2008-2009)
  • De evolutie van het duinoppervlak in de Westkust. Gebruik van landschapsmetrieken voor de analyse van ruimtelijke en temporele veranderingen
  • De invloed van transportinfrastructuren op het landschap tussen Gent en Aalst vanaf eind 18de eeuw
  • De landschapsdynamiek van de ankerplaats 'De Merelbeekse Bossen' en omgeving. Analyse vanaf de 18de eeuw tot heden door middel van tijd-ruimte composieten en landschapsmetrieken
  • Historisch-geografisch onderzoek van de Moervaartdepressie en omgeving. Een studie aan de hand van historische kaarten tussen de 13de en de 18de eeuw en literatuur
  • Integratie van de historische dimensie in een landschapstypologie door middel van GIS, toegepast op de landschappen rond Brugge
  • Landschappelijke impact van bodemerosie en erosiebestrijdingsmaatregelen in de Vlaamse Ardennen. Casestudie van de gemeente Zwalm
  • Onderzoek naar landschapsdynamiek en krachten van landschapsveranderingen in Vlaanderen, een vergelijkende studie van drie nederzettingen (Zillebeke - Nokere - Hoegaarden)
  • Postevaluatie van project-MER's voor de discipline monumenten en landschappen. Gevalstudies in de Gentse Kanaalzone

» Enkele voorbeelden van afgewerkte thesissen (1993-2006)